Azken artikuluak

Federiko Krutwig Sagredo (1921-1998) euskal filologo eta idazlea izan zen. Bere jardunean, euskararen batasunaren aldeko ekintzaile eta helenista ezaguna ere izan zen. Euskararen batasunari dagokionez, lapurtera klasiko kultuaren apustua egin zuen, baina azkenean baztertua izan zen neurri handi batean; bere idazlanetan, ordea, euskararen aldaera hori erabiltzen jarraitu zuen. Euskara nerabe […]

Genero-ikasketak, ingelesezko gender studies izenez ezaguna nazioartean, generoa sexuan oinarritutako eraikuntza soziala delako printzipiotik abiaturik, generoaren araberako desparekotasunak eta diskriminazioak ikertzen dituen diziplinarteko jakintza-arloa da. Horren aurrekarika XX. mendearen erdialdean daude, Simone de Beuavoir filosofo frantsesaren eskutik, emakume izatearen inguruan egin zituen hausnarketekin, haien erausgarri "norbera ez da emakume jaiotzen, […]

Atsotitz guztiz sexista, emakumeekin fidatzerik ez dagoela eta, haiei egia esatea komeni ez dela adierazteko. Loturiko artikuluak ezkondu eta damutuEzkontzeak dakartzan arazoak eta eragozpenak berehala sumatzen direla adierazteko. zahartu eta txartuZahardadeak gorputzaren eta buruaren gainbehara dakarrela adierazteko. emakumea eta gezurra egun berean jaio zirenAtsotitz matxista eta misoginoa, emakumeak gezurtiak direla […]

Emakumeen ahoberokeriak eta berritsukeriak galbidean bera eta ingurukoak jartzen dituela adierazteko, ahotik amua irensten duen arraina bezalaxe. Loturiko artikuluak Luzemetraiak eta laburmetraiakZinemagintzan, luzemetraiak eta laburmetraiak filmak euren iraupenaren arabera sailkatzeko erabilzen den sailkapena da: luzemetraiak film luzeak dira, eta laburmetraiak film laburrak.  Tartean, erdimetraiak ere bereizten dira batzuetan.  Luzemetraiek… Zertan […]

Emakumearen eta gizonaren arteko parekotasuna kolokan jartzen duen atsotitza, genero-rolak bereizi egiten dituena, kutsu patriarkal eta matxista nabarmenarekin. Loturiko artikuluak besteren galtzak ipurdian zulatuta ikusten eta nork bereak ezAkatsak besteengan bai baino norberarengan ikusten ez direla adierazteko atsotitza. besteren etxea gobernatzea erraz, berea ezinBere kontuak gobernatzen jakin ez eta besteei […]

Garai batean emakumeari sistematikoki ezartzen zitzaion genero-rola, etxeko andrearena aelgia, agerian jartzen duen atsotitza, kutsu patriarkal eta matxista nabarmena duena. Loturiko artikuluak emakumea eta gezurra egun berean jaio zirenAtsotitz matxista eta misoginoa, emakumeak gezurtiak direla adierazten duena. ezkondu eta damutuEzkontzeak dakartzan arazoak eta eragozpenak berehala sumatzen direla adierazteko. zahartu eta […]

Emakumearen negarrak bereziki gizonengan eragin ohi duen errukia nabarmentzen duen atsotitza. Loturiko artikuluak Emakumearen kosifikazioaEmakumearen kosifikazioa emakumea objektu edo gauza huts gisa hartzen duen jarrera eta jokabide matxista da, indibiduala nahiz kolektiboa, emakumearen pertsona baztertu eta haren gorputzari baino erreparatzen ez diona,… asto zaharrak indarra urri, indarra urri eta putza […]

Gazteen Frontea, jatorrizko izena izanik Frente de Juventudes, erregimen franskistako gazte erakundea izan zen, 1940 urtean sortua, haur eta gazteen adoktrinamendua funtzioa izan zuena, Espainiako Trantsizioaren hasieran desegin zen arte indarrean izan zena. Ikus sakontzeko Ikusmira webgunean, Frente de Juventudes eta balillak.   Loturiko artikuluak Estrategias de desarrollo de mercadoUna […]

Komunitateko kirola, ingelesez community sport, gizarte komunitate batean egiten diren kirol praktika eta ekitaldien multzoa da, demokratikoki antolatuak, boluntarioen lan handiarekin eta parte hartze librearekin. Informalki garatzen dira norgehiagoka maila apalarekin (ikus, gainera: jokoa kirolean), helburua izanik gehienbta aisialdia herritarren arteko jolasarekin garatzea, kirolaren praktika eta osasuna sustatzea.   Loturiko artikuluak […]

Zerbitzu publikoak estatuak eta hura osatzen duten organismoek behar kolektikoak eta interes orokorrekoak asetzeko eskaintzen dituzten zerbitzuak —lanak, prestazioak zein laguntzak— dira, hiritar guztiei (ikus, gainera: zerbitzu publikoen unibertsaltasuna) edo kolektibo jakin batzuei eskaintzen zaizkienak, diskriminazio indibidualik gabe. Ongizatearen estatuaren oinarri nagusia osatzen dute. Beste hizkuntzetan: gaztelaniaz, servicios públicos. Loturiko […]

Kirol eragileak, kirolean, ekimen eta praktika sozial moduan, jarduten duten gizarte eragileak dira, pertsonak, taldeak zein erakundeak, kiroletan gertatzen diren interakzio eta ekintza sozialetan parte hartzen dutenak. Haien artean biltzen dira kirolariak, kirola praktikatzen dutenak alegia, entrenatzaileak, epaileak, kirol elkarte edo klubetako kideak eta arduradunak, kirol federazioak eta kirol ekintzaile […]

Jokoa, norgehiagoka edo lehia, batzuetan dema ere deitua, irabaztea jomuga dakarren arauzko jarduera da. Kirolaren edota, zehatzago, kirol-diziplina modernoaren funtsezko elementua da jokoa, jolas edo entretenimendutik haratago ikuskizuna ere badena. Bere aldetik, jokoaren elementu nagusiak dira jokalariek jarraitu beharreko arau-multzoa eta irabazteko helburua, jokoan irabaztea bestea baino gehiago izatea delarik […]

Kontu-taula kontabilitatean kontuak eta dagozkien azpikontuak zein haiek biltzen diren multzoak eta azpimultzoak biltzen dituen sailkapen sistematiko eta normalizatua da, Kontabilitate Plan Orokorrak ezartzen duena. Beste hizkuntzetan: gaztelaniaz, cuadro de cuentas. Loturiko artikuluak Kontu-hartzailetzaAdministrazioan eta bereziki administrazio publikoetan, kontu-hartzailetza erakundeko kontu ekonomikoak, hala nola sarrerak eta gastuak, ikuskatzeko jarduera nahiz […]

Espainian, Kontabilitate Plan Orokorra (gazteleraz, Plan General de Contabilidad) enpresek derrigorrez garatu behar dituzten kontabilitate-printzipioak, irizpideak eta arauak jasotzen dituen legea da. 2007 urtean plazaratu zen, errege-dekretu batez, Horrekin batera, Enpresa Txiki eta Ertainentzako Kontabilitate Plan Orokorra ere atera zen, 2007 urtean bertan, enpresa horientzako kontabilitate sinplifikatu bat ahalbidetzen duena. […]

Euskararen liburu zuria Euskaltzaindiak 1978 urtean argitaratutako liburu zuri edo txostena izan en, euskararen historia eta egoera soziolinguistikoari buruzkoa. Liburua SIADECO ikerketa taldeak osatu zuen, hamasei ikerlariren parte hartzearekin (Paulo Agirrebaltzategi, Manolo Pagola, Joseba Intxausti Rekondo, Luis Villasante, Juan Mari Lekuona, Koldo Larrañaga, Joxe Migel Barandiaran, Jose Maria Satrustegi, Gregorio […]

Erregai fosilak erretzen direnean energia sortzen da baina kutsadura ere bai, konbustio edo errekuntza guztietan bezala. Horretaz gainera, erregai fosilen errekuntzak berotze globala sorrarazten duen karbono dioxidoa isurtzen du atmosferara. Azkenik, esan behar da erregai fosilak baliabide berriztaezinak direla, eta horrenbestez denboraren poderioz agortu egingo direla. Loturiko artikuluak Zein da […]

Persiar golkoa (*Pertsiar golkoa) Indiako ozeanoko golkoa da (251 000 km2), Asiako hegomendebaldean, Arabiar penintsularen eta Iranen artean eta Ormuzko itsasartetik  Xatt al-Arab ibaiaren deltaraino luzatzen dena. Ormuzko itsasartetik Omango golkoarekin dago loturik, eta hortik  Arabiako itsasoarekin. Golko handia izan arren (251 000 km2), 50 metroko batez besteko sakonera baino ez du. Herrialde hauek […]

Oiasso egungo Irun hirian kokatu zen civitas eta hiri erromatarra izan zen, inguruko portu-hiri nagusienetakoa, Bidasoa ibaiaren itsasadarrean. Hiriaren erreferrentzia idaziak Plinio, Claudius Ptolomeus eta Estrabonen lanetan aurkitzen dira. 1990eko hamarkadatik hiriaren aztarna arkeologiko ugari aurkitu da; haien artean nabarmendu behar dira portuko azpiegiturak eta nekropoli bat, azken hau Ama […]

Orereta egun Errenteria kokatzen den eremua izendatzen duen antzinako toponimoa da. Toponimo horren lehen aipamenak Erdi Aroko agiri zenbaitetan aurki daitezke, Hain zuzen ere, Errenteria1320 urtean hiribildu moduan Villa Nueva de Oyarço izenarekin sortu zen agirian, hiribilduaren kokapena Orereta zela aipatzen da.  XVII. mendeko agiri batean ere agertzen da. XX. […]

Errentaren banaketa desorekatua edo errentaren banaketa desparekoa gizarte batean pertsona eta familien errentetan edo diru-sarreretan desoreka edo debserdintasun handiak edo nabarmenak daudenean gertatzen den egoera da. Desoreka hori egiturazkoa izaten da, sistema sozioekonomian dauden harreman ekonomiko iraunkorren ondorioa, mendekotasunean edo zapalkuntzan oinarritzen direnak, bereziki kapitalismoan. Politika ekonomikoen bitartez, banaketa deskorekatua […]